BOOK OF LIFE

BOOK OF LIFE is ontstaan uit een experiment met cyanotipie -een oud fotografisch proces- en een verzameling röntgenfoto’s die mij ten deel vielen.

In de negentiende eeuw werd uit nieuwsgierigheid naar eigenschappen van fotochemische reacties een aantal fotografische drukprocessen ontdekt.
Cyanotypie of blauwdruk werd uitgevonden door Sir John Herschel, astronoom en wetenschapper. Op 16 juni 1842 gaf hij een lezing over één van zijn ontdekkingen. Hij stelde vast dat onder invloed van zonlicht bepaalde ijzerverbindingen reageren. En een beeld opleverden; door een vel papier in te smeren met een bruingroen mengsel van chemicaliën, daar een negatief op te leggen en het te belichten in de zon. Het papier vervolgens af te spoelen met water resulteerde in een positief blauw beeld dat bewaard bleef en niet onder invloed van licht weer vervaagde. Herschel meende dat hij een van de belangrijkste uitvindingen op het gebied van de fotografie gedaan had. Houdbaarheid van fotografische beelden was in zijn tijd een van de moeilijkste dingen.

Cyanotipie zijn contactafdrukken. De blauwe kleur kan variëren in toon door de belichting of door de oplossingen van de chemicaliën te veranderen. Ook de papiersoort waarop afgedrukt wordt is van invloed op de kleur en de sfeer van het beeld.
De grootte van het beeld is afhankelijk van de grootte van het voorwerp of negatief dat op het geprepareerde papier gelegd wordt.
Zo heb ik een serie prints gemaakt van grote bladeren die ik plukte en afdrukte. Die bladeren worden negatieven waarin de nerven een lijnenspel vormen die een schoonheid aan structuren onthullen in hun blauwe afdruk.

De titel BOOK OF LIFE ontstond toen ik een enorme verzameling röntgenfoto’s mocht doorzoeken op de Röntgenafdeling van een ziekenhuis. Met Helga Kos (beeldend kunstenaar) waarmee ik het eerste Book of life maakte, heb ik dagen in de kelder van het ziekenhuis doorgebracht om uit een container de laatste afgedankte prints van röntgenfoto’s, MRI’s en CT scans te mogen uitzoeken. We vielen van de ene verbazing in de andere terwijl we daar bezig waren. En spontaan schreef ik op een van de bruine enveloppen Book of life. Later realiseerde ik me dat het kwam door het intense kijken naar een wereld die ik nooit eerder zo had gezien. Fotografische beelden van het menselijk lichaam die we op een lichtbak legden en waar wij allerlei prachtige vormen, lijnen en structuren in zagen. Beelden die bedoeld waren om de inwendige mens te kunnen bestuderen. Wij konden de kwalen niet zien, dat wil zeggen wel de botbreuken, maar andere afwijkingen zijn voor ons leken niet zichtbaar. Dit waren zo ongeveer de laatste prints die we daar uit de afvalbak hebben gehaald, want alles wordt inmiddels alleen nog maar digitaal bewaard. Die beelden van het menselijk lichaam maken de binnenwereld met al zijn vormen en structuren zichtbaar, net als de nerven van een blad.

De fotografie met al zijn verschillende technieken maakt het mogelijk om de schoonheid van het onzichtbare zichtbaar te maken. De contouren en nerven van het blad van het Groot Tafelblad, versus de schaduw van de longen; de contouren en vormen van de schedel en het hart.

‘Er is stilte om de dingen. Alle beweging gaat liggen, wordt contour, en uit verleden en toekomst sluit zich iets af wat duurt: de ruimte, het grote tot rustkomen van de nergens heengedrongen dingen.’
R.M. Rilke (uit: een lezing over Rodin 1907)

Een spel met licht en kleur
BOOK OF LIFE visualiseert het samengaan van kunst en wetenschap. De blauwe kleur van de cyanotypie geeft een nieuwe context aan de röntgenfoto’s.
Blauw is de kleur van de koude, de kleur die ons herinnert aan schaduw, maar is tegelijkertijd ook de kleur van de verte, het oneindige. Het blauw van de lucht weerspiegeld in het water, maakt het water aantrekkelijk.

BOOK OF LIFE combineert röntgenfoto’s, fotogrammen van planten, foto’s van mensen en landschappen, tekeningen. Ieder boek zal een eigen verhaal vertellen. Door de opeenvolging van de beelden en soms door de toevoeging van teksten.


BOOK OF LIFE II


presentatie 14 december 2014 in Studio PEP





























B: Wat vind je van deze röntgenfoto's?

G: Als ik er naar kijk dan zie ik een soort kwalvormen of zee-anemonen.
Wat zie je nu Precies?

B: En tegelijkertijd zie je pijn. Het verval van het lichaam dat van binnen uit komt of van buiten af. De kwetsbaarheid en de kracht, die zichtbaar wordt door de schoonheid van de samenhang.

G: Ja, en het roept zoveel associaties op. Wij maken het los van de medische wetenschap want daar gaat het niet over. Het gaat om die wonderbaarlijke binnenwereld en verwantschappen met de buitenwereld of de onderwaterwereld.

B: Dat is wat er gebeurd: je kijkt naar binnen. Je krijgt ongelofelijke vormen te zien. Dit zijn allemaal hersenscans. Het zijn tekeningen, al die lijnen. Kijk deze, het is net een landschap, het zou ook een luchtfoto kunnen zijn of een foto van de diepzee.

G: Het lijkt soms ook net taal, of tekens.

B: Ja een schrift. Het bijzondere is als je er een blauwdruk van maakt met zonlicht wordt het een vertaling op papier.

G: Het is prachtig! Je kunt details vergroten of juist helemaal uitzoomen. Dan denk je toch aan de aarde en de planeten... Dat vind ik zo spannend, die vormentaal, die je overal in terug ziet komen.

Geerten Ten Bosch & BarBara Hanlo 2014

BOOK OF LIFE I

presentatie 1 december 2013 in het atelier van Helga Kos

































H:
De aarde draait en draait maar en daar gaat een zwerm bewoners overheen. En dat gaat door, eeuw, na eeuw, na eeuw. De tijdelijkheid van de dingen.

B: Er is een moment vastgelegd. En wat overblijft is een afbeelding van de binnenkant van het lichaam. Het lichaam als een huls.

H: Ja, ’n gebouw waar het leven door heen gaat. Langs het lichaam en door het lichaam.

B: En die röntgenfoto’s, denk je dat mensen het gaan associëren met ziekte?

H: Ja, vast maar voor ons is het ook schoonheid en naar binnen kijken.

B: En als je er blauwdrukken van maakt worden het dromerige beelden. Bijvoorbeeld die longen die een soort vleugels worden.

H: Het zijn vleugels maar het zijn ook net twee parkieten tegenover elkaar.

B: Associaties met het leven hier, het leven nu.

H.: De band van het boek als ruggengraat.

B: Het boek als lijf.

Helga Kos & BarBara Hanlo 2013